Bạn đã bao giờ cảm thấy người mình đang trò chuyện cùng có thể không phải là người thật chưa? Chatbot AI đang làm mờ ranh giới và được sử dụng cho mọi thứ, từ hỗ trợ khách hàng đến các trò lừa đảo dựa trên AI đáng ngờ hơn. Nếu bạn không chắc mình đang nói chuyện với người thật hay AI, đây là một số dấu hiệu nhận biết cần chú ý.
1. Phân tích Thời Gian Phản Hồi: Dấu Hiệu Giả Tạo của Trí Tuệ Nhân Tạo
Hầu hết các bot AI tiên tiến có thể điều chỉnh thời gian phản hồi để tạo cảm giác như đến từ con người. Tuy nhiên, tùy thuộc vào kịch bản, chúng vẫn có thể thể hiện các mẫu có cảm giác giả tạo. Hãy thử tìm kiếm các mẫu trong thời gian phản hồi của chúng:
Độ trễ cố định trong phản hồi
Hầu hết các bot cơ bản sử dụng độ trễ cố định bất kể độ dài của câu trả lời. Ngay cả với một câu đơn giản như "Chào" hoặc "Bạn khỏe không?", chúng cũng có thể mất hơn 10 giây để trả lời. Nếu chúng có độ trễ nhất quán trong việc trả lời bất kể độ dài văn bản, đó có thể là một bot.
Một người thật sẽ có thời gian phản hồi tự nhiên hơn, thường là nhanh hơn cho các tin nhắn ngắn và có thể có độ trễ thay đổi tùy thuộc vào việc họ đang làm gì hoặc suy nghĩ gì.
Độ trễ nhất quán dựa trên độ dài văn bản
Một phương pháp phổ biến khác để giả mạo con người là trì hoãn phản hồi dựa trên số lượng từ trong câu trả lời. Ví dụ, thời gian phản hồi có thể là 3 giây cho câu trả lời ngắn, 8 giây cho câu trả lời trung bình, v.v...
Hãy thử ghi lại thời gian phản hồi của chúng cho các độ dài câu trả lời khác nhau và xem liệu có sự nhất quán nào không. Nếu chúng luôn phản hồi trong một khoảng thời gian cố định cho các độ dài văn bản khác nhau, rất có thể bạn đang nói chuyện với một bot. Con người hiếm khi duy trì sự nhất quán đến mức đó.
Thời gian chúng trả lời các câu hỏi phức tạp
Con người thường mất nhiều thời gian hơn bình thường cho các câu hỏi phức tạp hoặc bất cứ điều gì đòi hỏi suy nghĩ thêm, phân tích thông tin hoặc truy cập ký ức. AI thường tuân theo kịch bản trì hoãn cố định vì nó có thể tạo ra câu trả lời ngay lập tức từ dữ liệu huấn luyện của mình.
Bạn có thể thử đặt một câu hỏi kích thích tư duy để xem chúng mất bao nhiêu thời gian để trả lời. Ví dụ: “Nếu bạn có thể viết lại lịch sử nhưng phải loại bỏ một phát minh quan trọng, đó sẽ là gì và tại sao?”. Một bot có thể nhanh chóng trả lời bằng các vấn đề môi trường phổ biến như rác thải nhựa, nhưng con người sẽ mất thời gian, có thể hỏi nhiều câu hỏi hơn để làm rõ hoặc đưa ra một câu trả lời độc đáo, cá nhân hơn.
2. Thăm dò Ý Kiến Cá Nhân và Cảm Xúc: Dấu Hiệu Nhận Biết Người Thật hay AI
Bot AI thường không có ý kiến cá nhân, đặc biệt là những ý kiến thể hiện sự thiên vị về mặt cảm xúc hoặc kinh nghiệm sống. Chúng được lập trình để duy trì tính khách quan và tránh đưa ra các tuyên bố gây tranh cãi.
Nếu bạn hỏi AI về suy nghĩ của chúng đối với các chủ đề gây tranh cãi, chúng sẽ cố gắng né tránh câu hỏi hoặc đưa ra câu trả lời chung chung, không ủng hộ cũng không phản đối chủ đề đó. Ví dụ: “Có nên bãi bỏ hay giữ lại giờ tiết kiệm ánh sáng ban ngày?”
Một người có thể sẽ cố gắng chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của họ về khái niệm này và liệu nó có lợi hay bất lợi cho họ, kèm theo cảm xúc hoặc lý lẽ cá nhân. Một bot AI có thể sẽ cố gắng né tránh câu hỏi hoặc ít nhất sẽ không trực tiếp đưa ra tuyên bố rằng nên giữ lại hay bãi bỏ nó, thay vào đó sẽ trình bày cả hai mặt của vấn đề một cách cân bằng.
3. Đánh giá Mức Độ Tập Trung vào Chủ Đề: Mục Đích Cố Định của Bot
Bot thường được lập trình với một mục đích nhất định, chẳng hạn như thuyết phục mọi người đầu tư vào tiền điện tử, nhấp vào một liên kết cụ thể, hoặc thu thập thông tin cá nhân. Nếu người bạn đang nói chuyện liên tục quay lại cùng một chủ đề bất kể bạn thay đổi chủ đề như thế nào, đó có thể là bot.
Nếu bạn nhận thấy sự quan tâm bất thường đến một chủ đề cụ thể, hãy thử thay đổi chủ đề và tránh tiếp tục cuộc trò chuyện về chủ đề đó. Trong hầu hết các trường hợp, bot AI sẽ cố gắng hướng bạn trở lại chủ đề mà chúng quan tâm ngay sau khi trả lời xong câu hỏi của bạn.
Con người có thể ít thúc ép bạn hơn về các chủ đề, hoặc ít nhất là hiểu rằng bạn không tỏ ra hứng thú và sẽ chuyển sang chủ đề khác một cách tự nhiên. Sự kiên trì một cách máy móc là một dấu hiệu rõ ràng.
4. Kiểm tra Khả Năng Xử Lý Lỗi Ngữ Pháp và Từ Vô Nghĩa
Trí tuệ nhân tạo (AI) được lập trình để hiểu lỗi chính tả và bỏ qua chúng một cách hiệu quả. Chúng được huấn luyện trên lượng lớn dữ liệu văn bản, cho phép chúng hiểu các từ ngay cả khi chúng vô nghĩa hoặc cấu trúc câu không hoàn hảo. Mặc dù con người cũng có thể hiểu lỗi chính tả và bỏ qua chúng, nhưng họ sẽ không bỏ qua những lỗi chính tả vô nghĩa đến mức gây khó hiểu hoặc lặp đi lặp lại.
Hãy thử hỏi một câu với thứ tự các chữ cái trong từ bị xáo trộn, chỉ có chữ cái đầu tiên là đúng, ví dụ như “Do yuo lkie 2 play gmaes?”. Mặc dù con người cũng có thể hiểu, nhưng họ sẽ không bỏ qua lỗi chính tả trong từng từ của câu và có thể hỏi có gì sai hoặc tỏ ra bối rối. Bot sẽ trả lời như thể không có gì sai cả.
Để xác nhận thêm, bạn có thể tiếp tục lặp lại mẫu này trong các câu trả lời. Con người sẽ không tiếp tục bỏ qua nó, đặc biệt nếu trước đó bạn đã gõ đúng. Bot AI sẽ tiếp tục bỏ qua các lỗi, vì hầu hết chúng được lập trình để hiểu những lỗi chính tả phức tạp mà không cần sửa chữa chúng hoặc phản hồi về chúng.
5. Thử thách với Câu Hỏi Vô Nghĩa hoặc Không Liên Quan
Một cách đáng tin cậy khác để nhận biết chatbot AI là hỏi chúng những câu hỏi vô nghĩa và không liên quan đến ngữ cảnh. Bot AI được lập trình để trả lời tất cả các câu hỏi, ngay cả khi chúng không có ý nghĩa hoặc không liên quan – thường là một cách nghiêm túc và cố gắng cung cấp thông tin.
Ngược lại, con người sẽ tỏ ra bối rối, hỏi tại sao bạn lại hỏi câu hỏi như vậy, hoặc thậm chí có thể thể hiện sự khó chịu hoặc hài hước. Hãy thử hỏi một câu hỏi hoàn toàn ngẫu nhiên, đặc biệt là giữa cuộc trò chuyện. Ví dụ: “Điều gì sẽ xảy ra nếu tôi cho điện thoại vào lò vi sóng?”
Bot sẽ cố gắng ngăn bạn làm điều đó hoặc cho bạn biết điều gì sẽ xảy ra một cách chi tiết và nghiêm túc. Một người thật có thể sẽ nghi ngờ sự tỉnh táo của bạn hoặc hỏi liệu bạn có đang nghiêm túc không. Tất nhiên, cũng có khả năng người kia đang muốn trêu chọc và hùa theo. Tuy nhiên, nếu bạn lặp lại hành vi tương tự nhiều lần, họ sẽ đối chất với bạn, không giống như bot.
6. Xác minh Thông Tin Thời Gian Thực: Hỏi về Ngày Hiện Tại
Trước hết, tại sao một người lại phải cho bạn biết ngày hiện tại? Bất cứ ai cũng có thể dễ dàng kiểm tra trên thiết bị của họ vì hầu hết đều có ứng dụng lịch tích hợp sẵn. May mắn thay, các bot luôn cố gắng trả lời câu hỏi, và đối với câu hỏi cụ thể này; chúng thường trả lời sai.
Không giống như ChatGPT hay Gemini, hầu hết các bot dùng để lừa đảo và đánh lừa không có dữ liệu được cập nhật liên tục hoặc truy cập Internet trực tiếp. Điều này nghĩa là chúng sẽ không biết ngày hiện tại là gì. Hãy thử hỏi chúng "hôm nay là ngày gì?", chúng sẽ trả lời bạn một ngày ít nhất cũng đã vài tháng trước hoặc thậm chí là một năm.
Một người thật sẽ hỏi bạn tại sao bạn lại hỏi ngày hoặc ít nhất sẽ cho bạn biết ngày chính xác vì việc tìm ngày chính xác rất dễ dàng bất cứ lúc nào. Sự thiếu hụt thông tin thời gian thực là một điểm yếu của nhiều bot lừa đảo.
7. Kiểm tra Tính Khả Dụng Liên Tục: Dấu Hiệu của Hoạt Động Không Ngừng
Các profile mạng xã hội giả mạo của AI thường được sử dụng cho những vụ lừa đảo Pig Butchering và Social Engineering. Mặc dù các profile này rất thuyết phục, nhưng chúng thường hoạt động quá mức so với người bình thường. Nếu bạn nghĩ rằng mình đã kết bạn với một bot AI, thì tính khả dụng của chúng có thể cho thấy chúng là bot.
Hầu hết các bot như vậy hoạt động trên quy mô lớn và nói chuyện với hàng trăm người, vì vậy chúng hoạt động 24/7. Một bot sẽ trả lời bạn bất cứ khi nào bạn nhắn tin cho nó, độ trễ duy nhất có thể là do kịch bản của nó hoặc bất kỳ sự cố kỹ thuật nào. Hãy thử nói chuyện với người đó vào những giờ giấc bất thường, chẳng hạn như giữa đêm. Nếu họ luôn trả lời nhanh chóng và nhất quán, đó có thể là một bot.
Con người có nhu cầu nghỉ ngơi, ngủ và có những hoạt động khác ngoài việc trò chuyện. Một người thật sẽ có những khoảng thời gian không khả dụng hoặc phản hồi chậm hơn vào những thời điểm không phù hợp.
8. Thay đổi Ngôn Ngữ Đột Ngột: Kiểm Tra Khả Năng Đa Ngôn Ngữ của AI
Bot không bị giới hạn ở một ngôn ngữ duy nhất, chúng có thể hiểu và viết bằng hầu hết các ngôn ngữ mà chúng được huấn luyện. Hầu hết các bot hoạt động như con người không được cấu hình cụ thể để chỉ sử dụng một ngôn ngữ. Nếu bạn nói chuyện với chúng bằng một ngôn ngữ khác, chúng sẽ hiểu và thậm chí trả lời bằng ngôn ngữ mới đó một cách trôi chảy.
Hãy bắt đầu nói chuyện với người đó bằng một ngôn ngữ khác, tốt nhất là trong khi vẫn đang trò chuyện bằng ngôn ngữ thông thường. Nếu họ hiểu và trả lời ngay lập tức bằng ngôn ngữ mới mà không hề thắc mắc, đó có thể là một bot. Nếu không biết ngôn ngữ thứ hai, bạn có thể sử dụng trình dịch trực tuyến miễn phí để chuyển đổi văn bản sang bất kỳ ngôn ngữ nào.
Có khả năng người đó cũng biết ngôn ngữ đó, vì vậy bạn có thể muốn thử các ngôn ngữ khác nhau bằng cách sử dụng trình dịch để đảm bảo đó là một bot AI. Một người thật thường sẽ tỏ ra ngạc nhiên, hỏi lý do hoặc gặp khó khăn trong việc chuyển đổi ngôn ngữ đột ngột.
Tất cả những phương pháp này sẽ giúp bạn phân biệt được liệu bạn đang nói chuyện với người thật hay bot AI. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng AI đang phát triển rất nhanh và một số bot cao cấp có thể không thể hiện một số dấu hiệu này một cách rõ ràng. Tuy nhiên, khi kết hợp lại, các phương pháp này sẽ là bằng chứng đáng tin cậy để bạn đưa ra đánh giá. Hãy luôn cảnh giác và tin vào trực giác của mình.
